G of GH

Van Haneg(h)em: Wie met een G en wie met GH ?
De aantallen Van Hanegem (89) en Van Haneghem (70) ontlopen elkaar niet veel.
Met een G zijn drie van de vier hoofdtakken uit 1800 (Jannis, Abraham en Pieter). De kinderen van hoofdtak Hendrik zijn met een GH.

Uitzonderingen op de GH
1. Twee van Hendrik's kinderen uit zijn tweede huwelijk met Pieternella van Hoeve werden ingeschreven met een G: Pieter (1840) en Hendrik (1842).
    Het gezin telde in totaal 9 kinderen, dus het is niet zo gek dat ook de twee door het leven gingen met GH.
    Pieter is in 1840 te IJzendijke geboren als Van Hanegem, op zijn grafsteen te Palmyra USA staat Van Haneghem, zijn kleinkinderen noemen Van Haneghan.

pieter van haneghem

 Pieter van Haneg(h)em, achterkleinzoon van Henricus van Huynegem
 Geboren in 1840 te IJzendijke met een G en overleden in 1921 te Palmyra USA met GH
 (Bron van de foto: Sandra Verbridge op Myheritage

2. De eerste drie kinderen van Abraham van Haneghem (1847) en Neeltje Blaakman werden tussen 1870 en 1879 als Van Hanegem ingeschreven: Henderik, Izaak en Pieternella.
    De nazaten van Henderik (1870-1944) bleven met een G, de nazaten van Izaak kregen terug een GH.

In Breskens (2) en Vlissingen (3) komen verschillende takken naast elkaar voor.
Bij de vermelding in de Geneanet-stamboom is de spelling in de geboorte-akte bepalend, dus genoemde Pieter is daar met G.

Verklaring

Spelling Siegebeek
De huidige achternamen zijn vastgelegd bij de invoering van de burgerlijke stand (BS) in Vlaanderen (1797) en Nederland (1811).
Daartussenin, in 1804, werd de nieuwe Spelling Siegebeek ingevoerd.
Dit verklaart dat de hedendaagse spelling van Belgische en Nederlandse achternamen zo verschillend is.

-ingaheim => -ghem => -gem, en terug: -gem => -ghem
De moderne spelling Siegebeek gold in België als "Hollands" en "protestants". Dat was zeker het geval na 1830, het jaar van de Belgische Revolutie.
De (franstalige) Burgerlijke Stand begon de oude vormen te gebruiken, zelfs in gevallen waar die al vele jaren daarvoor afgeschaft waren.
De Van Huynegems in Asse en omstreken staan in de RK latijnse parochieregisters (periode 1600-1800) immers altijd met een G, nooit met GH.
Dat was de oude middeleeuwse vorm -ingaheim verbasterd tot -ghem.
Ook op de Burgerlijke Stand van de kersverse Nederlandse grensplaats IJzendijke wijzigde men de G in een hypercorrecte GH.
De kinderen van Hendrik (1797) en Elisabeth de Keuning zijn in IJzendijke resp. Groede ingeschreven als Van Haneghem. Johannes was op 28 januari 1831 de eerste.

Van Huynegem, varianten en aantallen
Tot 1800, in de parochieregisters is het simpelweg Van Huynegem.
Na 1830, in de franstalige belgische Burgerlijke Stand werden dat de volgende varianten (aantallen in 2008):
Van Huynegem 110
Vanhuynegem 26
Van Huyneghem 14
Vanhuyneghem 8

Daarnaast zie je in oude teksten teksten soms een ij in plaats van y.
De ij lijkt vooral ontstaan onder hollandse invloed; de gh en het weglaten van de spatie zijn franse invloeden van na 1830.

USA
In de USA is het Van Haneghan, afgezien van enkele lokale varianten Van Hanegen en het fonetische Van Hanehem.

Middeleeuwse H ziet eruit als een G
In middeleeuwse teksten als parochieregisters ziet de H eruit als een G.
In West-Vlaanderen wordt de G uitgesproken als een H. Niet bekend is of beide fenomenen met elkaar verband houden.

gh
 fragment uit de doopakte van Simon van Huynegem 24.09.1621

www.huinegem.be